Bazen bir insanı yıllar geçse de unutmazsınız. Belki birlikte geçirdiğiniz birkaç saat, belki ettiğiniz güzel bir sohbet, belki de size hissettirdiği samimiyet hafızanızda kalır. Sanat dünyasında da böyle isimler vardır. Kimi zaman bir filmde, kimi zaman bir dizide, kimi zaman da çocukluğumuzun çizgi filmlerinde karşımıza çıkarlar. Biz onları belki uzun yıllar yalnızca seslerinden tanırız ama zamanla hayatımızın bir parçası hâline gelirler.
Bugün sizlere böyle bir isimden söz etmek istiyorum. Sesini uzun yıllardır severek dinlediğim, çalışmalarını ilgiyle takip ettiğim ve 2018 yılında kendisini Kanal 34 Radyo’da konuk etme fırsatı bulduğum Pınar Erengil…
Kendisiyle gerçekleştirdiğimiz iki saatlik radyo programını aradan bunca zaman geçmesine rağmen dün gibi hatırlıyorum. O günün üzerinden yıllar geçti. Hayatımıza yeni insanlar girdi, farklı projeler başladı, pek çok şey değişti. Ancak bazı anılar vardır ki insan onları hatırladığında ister istemez gülümser. Pınar Hanım’la yaptığımız yayın benim için tam da böyle bir hatıra.
Kendisi son derece sıcakkanlı, nazik ve samimi bir insan. Bir radyo programında konuğunuzla sohbet ederken yalnızca anlattıkları değil, size hissettirdikleri de önemlidir. Pınar Hanım, o gün bende çok güzel bir izlenim bıraktı. Bugün geriye dönüp baktığımda kendisiyle tanışmış ve sohbet etmiş olmaktan hâlâ mutluluk duyuyorum.
Ben Vural Korkmaz olarak Pınar Erengil’i yalnızca başarılı bir seslendirme sanatçısı olduğu için değil, insan olarak da çok seviyorum. Sesine ayrı bir hayranlığım var. Çocukluğumdan bu yana çizgi filmlerde ve televizyon dizilerinde duyduğum seslerden biri olması da bu sevgiyi benim için daha anlamlı kılıyor. Dolayısıyla bugün onun sanat yolculuğunu kaleme almak, benim açımdan sıradan bir sanatçı yazısından biraz daha fazlası. Hem yıllardır severek dinlediğim bir sesi hem de geçmişten güzel bir anıyı yeniden hatırlıyorum.
BİR KARŞILAŞMAYLA ŞEKİLLENEN SANAT YOLCULUĞU
Pınar Erengil’in seslendirme dünyasına uzanan hikâyesi, insanın bazen kendisine uygun yolu hiç beklemediği bir anda bulabileceğini gösteriyor.
Kariyerinin ilk dönemlerinde çeşitli yarışma programlarında yapım koordinatörlüğü yapan Erengil, bir yönetmen arkadaşının yönlendirmesiyle seslendirme dünyasına yaklaşmaya başladı. Arkadaşının, onun masa başında çalışmaktan ziyade mikrofon başında daha başarılı olabileceğini düşünmesi, meslek hayatında yeni bir kapı açtı. Böylece zamanla seslendirme alanına yöneldi ve kendi sanat yolculuğunu oluşturmaya başladı.
İnsan bazen kendisinde bulunan bir yeteneği başkalarının fark etmesiyle keşfediyor. Pınar Erengil’in hikâyesinde de bu yönlendirme önemli bir başlangıç noktası olmuş. Elbette bir mesleğe adım atmak başka, o alanda yıllarca emek vererek kendinize yer edinmek başka. Seslendirme dünyası da dışarıdan göründüğü kadar kolay bir alan değil.
Erengil, mesleğe başladığı dönemde sektörün deneyimli isimlerinden öğrenerek, stüdyo çalışmalarını gözlemleyerek ve kendisini geliştirerek yoluna devam etti. Yıllar içerisinde farklı türlerdeki yapımlarda görev aldı, birbirinden ayrı karakterlere ses verdi ve mesleki deneyimini genişletti.
Aslında seslendirme sanatçılığı denildiğinde çoğumuzun aklına güzel bir ses ve düzgün bir diksiyon geliyor. Oysa mikrofonun başına geçtiğinizde bunların tek başına yeterli olmadığını hemen anlarsınız. Çünkü karşınızdaki karakterin yalnızca söylediklerini değil, hissettiklerini de sesinizle anlatmanız gerekir. Kimi zaman bir öfkeyi, kimi zaman bir kırgınlığı, kimi zaman da kelimelere dökülemeyen bir duyguyu izleyiciye ulaştırırsınız.
Üstelik bütün bunları ekrandaki oyuncunun dudak hareketlerine, sahnenin temposuna ve karakterin beden diline uyum sağlayarak yapmanız gerekir. Bu nedenle seslendirme, aynı zamanda ciddi bir oyunculuk ve yorumlama becerisi ister.
Pınar Erengil’in yıllara yayılan çalışmalarında dikkatimi çeken noktalardan biri de farklı karakterlerin dünyasına uyum sağlayabilmesi. Bir projede bambaşka bir kişiliğe, başka bir yapımda ise tamamen farklı duygulara sahip bir karaktere hayat verebilmek, bu mesleğin en önemli yanlarından biri.
ÇOCUKLUĞUMUZDAN HAFIZAMIZA YERLEŞEN KARAKTERLER
Pınar Erengil’in kariyerini anlatırken çocukluk yıllarımıza eşlik eden animasyon ve çizgi film çalışmalarına ayrı bir yer ayırmak istiyorum.
Çünkü birçoğumuz için çizgi filmler yalnızca çocukluk eğlencesi değildi. Okuldan geldikten sonra televizyonun karşısına geçtiğimiz, sevdiğimiz karakterlerin yeni maceralarını beklediğimiz, yıllar sonra bile hatırladığımız güzel zamanlardı. O dönemlerde karakterleri seslendiren sanatçıların isimlerini bilmiyorduk belki ama seslerini çok iyi tanıyorduk.
Pınar Erengil de bu anlamda farklı kuşakların hafızasında yer etmiş isimlerden biri.
Barbie serisindeki seslendirme çalışmaları, sanatçının animasyon dünyasındaki dikkat çeken işlerinden. Yıllardır farklı kuşakların hayal dünyasında yer alan Barbie gibi bir karakterin dünyasına sesinizle katkıda bulunmak, beraberinde ayrı bir sorumluluk getiriyor. Çünkü izleyicinin o karakterle kurduğu bağda sesin de önemli bir payı var.
Scooby-Doo dünyasının sevilen karakterlerinden Daphne Blake’i seslendirmesi de yine benim dikkatimi çeken çalışmalarından. Scooby-Doo ve arkadaşlarının maceralarını izleyenler, Daphne’nin karakterini ve ekibin içindeki yerini hatırlayacaktır. Yıllar sonra bu yapımları yeniden düşündüğümüzde yalnızca karakterlerin görüntüleri değil, Türkçe sesleri de hafızamızda canlanıyor.
Benim açımdan bu çalışmaların ayrı bir anlamı var. Çocukken izlediğimiz yapımlarda duyduğumuz seslerin arkasındaki isimleri yıllar sonra öğrenmek, geçmişe dönüp baktığımızda farklı bir mutluluk veriyor. Bir zamanlar yalnızca izlediğimiz ve eğlendiğimiz karakterlerin, aslında yıllardır takip ettiğimiz sanatçıların emeğiyle hayat bulduğunu fark ediyoruz.
Pınar Erengil’in sesini çocukluk yıllarımdan beri tanıyor olmamın ve bugün çalışmalarını hâlâ ilgiyle takip etmemin nedenlerinden biri de bu. Bazı sesler insanın hayatına öyle yerleşiyor ki yıllar geçse de onları duyduğunuzda yabancılık çekmiyorsunuz.
THE MENTALİST VE TERESA LISBON: BENİM İÇİN AYRI BİR YERİ VAR
Pınar Erengil’in kariyerinden söz ederken özellikle üzerinde durmak istediğim bir yapım var: The Mentalist.
Simon Baker’ın Patrick Jane karakteriyle izleyici karşısına çıktığı dizi, polisiye türünü sevenlerin hafızasında yer etmiş yapımlardan biri. Patrick Jane’in olaylara farklı yaklaşımı, sıra dışı gözlem yeteneği ve kendine özgü tavırları dizinin en dikkat çekici yönlerindendi. Ancak hikâyenin gücünü yalnızca Patrick Jane üzerinden değerlendirmek haksızlık olur. Dizideki diğer karakterler de anlatının önemli bir parçasıydı.
Robin Tunney’nin canlandırdığı Teresa Lisbon, benim özellikle sevdiğim karakterlerden biriydi. Kararlı, disiplinli, gerektiğinde sert ama duygusal yönü de bulunan Lisbon, dizinin en önemli karakterlerinden biri olarak aklımda kaldı. Türkçe seslendirmesinde ise karşımıza Pınar Erengil çıkıyordu.
Açıkçası Pınar Hanım’ın seslendirme kariyerinde benim en çok beğendiğim performanslardan biri Teresa Lisbon. Bu karaktere kattığı sesi, konuşma biçimini ve duygusal geçişlerini her zaman çok başarılı buldum. Lisbon’un bir sahnede kararlı duruşunu, başka bir sahnede yaşadığı kırgınlığı veya iç dünyasındaki hassasiyeti sesinden hissedebiliyorduk.
Bana göre iyi bir dublajın en güzel tarafı, izleyicinin bir süre sonra karakterin başka bir dilde konuştuğunu unutmasıdır. Seslendirme sanatçısı yalnızca replikleri söylemez; karakterin duygusunu, tavrını ve kişiliğini de izleyiciye geçirir. Ben The Mentalist’i izlerken Teresa Lisbon’da tam olarak bunu hissettim.
Bugün diziyi yeniden hatırladığımda Patrick Jane’in kendine has tavırlarının yanında Teresa Lisbon’un sesini de anımsıyorum. Hatta Pınar Erengil’in seslendirme çalışmalarından söz açıldığında aklıma ilk gelen karakterlerden biri hâlâ Lisbon oluyor.
Belki de bir sanatçının yüzlerce çalışması arasından bazı performanslar izleyicinin kalbinde daha özel bir yere yerleşiyor. Benim için Teresa Lisbon böyle bir örnek. Pınar Hanım’ın sesine duyduğum hayranlığın en güzel karşılıklarından biri de bu performans.
SİNEMA FİLMLERİNDE FARKLI DÜNYALARA AÇILAN BİR SES
Pınar Erengil’in kariyerini yalnızca çizgi filmler ve televizyon dizileriyle sınırlamak doğru olmaz. Sinema filmlerindeki çalışmaları da sanat yolculuğunun önemli bir bölümünü oluşturuyor.
Christopher Nolan’ın Yıldızlararası filminde Jessica Chastain’in canlandırdığı yetişkin Murph karakterine ses vermesi, bu çalışmalar arasında dikkat çeken örneklerden biri. Yıldızlararası, uzay ve bilim kurgu temasının ötesinde baba-kız ilişkisini, özlemi, zamanı ve insanın sevdikleri için neleri göze alabileceğini anlatan güçlü bir film. Murph karakteri de hikâyenin duygusal yönünü taşıyan önemli isimlerden.
Böylesine duygusal bir hikâyede seslendirme yapmak, yalnızca görüntüye uygun konuşmaktan ibaret değil. Karakterin yaşadığı değişimi, geçmişinden taşıdığı duyguları ve hikâyedeki yerini sesinizle yansıtmanız gerekiyor.
Bir diğer dikkat çekici yapım ise Blonde. Marilyn Monroe’nun hayatından esinlenen film, sinema tarihinin en tanınmış yıldızlarından birinin yaşamına farklı bir bakış sunuyor. Marilyn Monroe, yalnızca oyunculuğuyla değil, kendine özgü sesi ve konuşma biçimiyle de hafızalara kazınmış bir isim. Böyle bir karakterin seslendirme dünyasında yer almak da kendine özgü bir yorum gerektiriyor.
Farklı türlerdeki sinema yapımlarında görev almak, seslendirme sanatçısının oyunculuk alanını da genişletiyor. Bir filmde dramın ağırlığını hissettirmek, başka bir yapımda gerilim atmosferine uyum sağlamak, animasyonda ise karakterin enerjisini yakalamak gerekiyor.
İşte bu çeşitlilik, seslendirme mesleğini benim gözümde daha da özel kılıyor. Her yeni karakter, sanatçıdan yeni bir yorum ve yeni bir emek istiyor. Pınar Erengil’in kariyerinde farklı türlerdeki yapımlara yer vermesi de bu mesleki çeşitliliği ortaya koyuyor.
GOSSIP GIRL, LOST VE TELEVİZYON DÜNYASINDAKİ DİĞER KARAKTERLER
Pınar Erengil’in televizyon dizilerindeki çalışmaları da oldukça geniş bir alana yayılıyor. Gossip Girl, Lost ve Supernatural gibi dünya çapında ilgi gören yapımlarda yer alması, onun farklı karakterlere ses verme deneyimini gösteren örnekler arasında.
Gossip Girl’ü hatırlayanlar, Serena van der Woodsen ve Blair Waldorf karakterlerinin dizideki yerini de hatırlayacaktır. Blake Lively ve Leighton Meester’ın canlandırdığı bu iki karakter, kişilikleri ve olaylara yaklaşımları bakımından birbirinden oldukça farklıydı. Böyle karakterlerin seslendirilmesinde oyuncuların tavırlarını ve duygusal dünyalarını doğru yakalamak büyük önem taşıyor.
Lost ise yıllarca izleyicileri ekran başında tutan, gizemi ve karakter hikâyeleriyle hafızalarda yer eden dizilerden biriydi. Pınar Erengil’in Emilie de Ravin’in canlandırdığı Claire Littleton karakterine ses vermesi de kariyerinin dikkat çeken çalışmalarından.
Supernatural ve Gotham gibi yapımlar da sanatçının televizyon dünyasındaki çalışmalarının bir parçası. Bu yapımların her biri farklı bir hikâyeye, farklı karakterlere ve farklı oyunculuk biçimlerine sahip.
Aslında burada üzerinde durulması gereken güzel bir ayrıntı var: Biz izleyiciler olarak çoğu zaman karakterleri ve oyuncuları tanıyoruz ama o karakterlerin Türkçe seslerini oluşturan sanatçıları gözden kaçırabiliyoruz. Oysa bir yapımı kendi dilimizde izlerken kurduğumuz bağın önemli bir kısmında seslendirme sanatçılarının emeği bulunuyor.
Yıllar sonra bir diziyi yeniden açtığımızda tanıdık bir ses duymak, bazen eski bir arkadaşla karşılaşmışız gibi hissettirebiliyor. Pınar Erengil’in farklı televizyon yapımlarındaki çalışmalarını düşündüğümde benim aklıma gelen duygu da bu.
MİKROFONUN ÖNÜNDEN YÖNETMENLİĞE UZANAN BİR DENEYİM
Bir sanatçının yıllar içinde edindiği deneyimi farklı alanlarda değerlendirmesi, meslek hayatına ayrı bir zenginlik katıyor. Pınar Erengil’in seslendirme sanatçılığının yanı sıra dublaj yönetmenliği de yapması bu açıdan önemli.
Mikrofon başında bir karaktere hayat verirken kendi performansınıza odaklanırsınız. Dublaj yönetmenliğinde ise işin kapsamı genişler. Karakterlere uygun seslerin belirlenmesi, oyuncuların yönlendirilmesi, sahnelerin uyumu ve yapımın genel bütünlüğü gibi pek çok ayrıntıyla ilgilenmeniz gerekir.
Yani bir tarafta kendi sesinizle bir hikâyenin parçası olurken diğer tarafta o hikâyedeki seslerin birbiriyle uyumlu olmasını sağlarsınız. Bu da hem güçlü bir mesleki birikim hem de iyi bir gözlem yeteneği gerektirir.
Pınar Erengil’in yıllar boyunca mikrofon başında kazandığı deneyimi yönetmenlik alanına da taşıması, kariyerinin farklı yönlerini ortaya koyuyor. Bence bir sanatçının mesleğini farklı açılardan tanıması ve bu birikimi yeni projelerde değerlendirmesi oldukça kıymetli.
YENİ NESİL SANATÇILARA AKTARILAN BİRİKİM
Pınar Erengil’in kariyerinde beni ayrıca mutlu eden bir başka konu da eğitmenlik çalışmaları.
Başkent İletişim Bilimleri Akademisi’nde seslendirme eğitmenliği yapan Erengil, yıllar içerisinde edindiği deneyimi bu kez mesleğe adım atmak isteyen gençlerle paylaşıyor. Üstelik bu yalnızca teknik bilgileri aktarmaktan ibaret değil. Bir karakteri anlamayı, metni doğru yorumlamayı ve mikrofon başında kendine özgü bir ifade geliştirmeyi de kapsıyor.
Seslendirme eğitiminde güzel bir sese sahip olmak tek başına yeterli değil. Diksiyon, vurgu, tonlama, metin analizi, senkron takibi ve oyunculuk gibi pek çok unsurun birlikte gelişmesi gerekiyor. Önünüzdeki metni yalnızca okumak yerine anlamanız, karakterin içinde bulunduğu durumu kavramanız ve sahnenin duygusuna uygun bir performans ortaya koymanız gerekiyor.
Pınar Erengil’in mesleki yaklaşımında da bu anlayışın önemli bir yeri var. Replikleri yalnızca okumak değil, anlamak gerektiğine yönelik düşüncesi, seslendirme sanatının özünü anlatıyor.
Bir sanatçının yıllar boyunca biriktirdiği deneyimi kendisinden sonra gelecek kuşaklara aktarması bence çok değerli. Çünkü her mesleğin geleceği, o alana yeni adım atan insanların yetişmesiyle şekilleniyor. Pınar Erengil’in eğitmenlik yönü de sanat yolculuğunun yalnızca geçmişteki çalışmalarından ibaret olmadığını, bugün de devam ettiğini gösteriyor.
BİR SESİN ARDINDAKİ EMEĞİ UNUTMAMAK GEREKİYOR
Seslendirme dünyasının dışarıdan pek görünmeyen pek çok ayrıntısı var. Biz izleyiciler genellikle tamamlanmış yapımları izliyoruz. Ancak o görüntülerin arkasında kayıt süreçleri, tekrarlar, karakter analizleri, yönetmen yönlendirmeleri ve büyük bir ekip çalışması bulunuyor.
Bazen tek bir cümlenin istenen duyguyla aktarılabilmesi için defalarca kayıt alınabiliyor. Bir karakterin öfkesini, heyecanını ya da en küçük kırgınlığını doğru yansıtabilmek için sesin tonunda ince ayarlamalar yapmak gerekiyor. Üstelik sanatçı, ekranda gördüğümüz oyuncunun dudak hareketlerine ve sahnenin temposuna da uyum sağlamak zorunda.
Bu nedenle seslendirme sanatını yalnızca güzel konuşmak olarak değerlendirmemek gerekiyor. İşin içinde oyunculuk, dikkat, sabır ve ciddi bir emek var.
Pınar Erengil’in kariyerine baktığımda, farklı karakterlere hayat verirken ortaya koyduğu bu emeğin izlerini görüyorum. Çocukluğumuzda izlediğimiz çizgi filmlerden yetişkinlik dönemimizde takip ettiğimiz dizilere kadar uzanan çalışmalar, seslendirme sanatçılarının hayatımızda ne kadar önemli bir yere sahip olduğunu hatırlatıyor.
Belki de bazı sesleri duyduğumuzda doğrudan geçmişe gitmemizin nedeni bu. Bir çizgi film karakteri bize çocukluğumuzu, bir dizi sahnesi gençlik yıllarımızı hatırlatabiliyor. Biz farkında olmadan o sesleri yıllarca yanımızda taşıyoruz.
2018 YILINDAN BUGÜNE HÂLÂ GÜLÜMSEYEREK HATIRLADIĞIM BİR TANIŞIKLIK
Yazının sonuna yaklaşırken yeniden 2018 yılına dönmek istiyorum.
Kanal 34 Radyo’da Pınar Erengil’i iki saat boyunca konuk ettiğim o günü bugün bile çok net hatırlıyorum. Benim için bu yayın, yalnızca başarılı bir seslendirme sanatçısıyla yapılan bir radyo programı değildi. Uzun zamandır sesini severek dinlediğim bir isimle tanışmak ve sohbet etmek benim açımdan gerçekten güzel bir deneyimdi.
Pınar Hanım’ın o günkü sıcaklığı ve samimiyeti bende güzel bir iz bıraktı. Aradan yıllar geçmesine rağmen o yayını hatırladığımda yüzümde hâlâ bir tebessüm oluşuyor. Bazen insanın hafızasında büyük olaylardan çok, kendisini iyi hissettiren küçük anlar kalıyor. Benim için o iki saat de böyle bir anı.
Kendisine duyduğum sevgiyi yalnızca sanatına olan hayranlığımla açıklayamam. Elbette seslendirme çalışmalarını çok beğeniyorum. Özellikle The Mentalist’teki Teresa Lisbon performansı benim için her zaman ayrı bir yerde olacak. Ancak kendisiyle tanışmış, sohbet etmiş ve ne kadar samimi bir insan olduğunu görmüş olmak da bu sevgiyi benim açımdan daha özel kılıyor.
Bugün çocukluğumdan bu yana duyduğum o sesi düşündüğümde Barbie’den Daphne’ye, Teresa Lisbon’dan diğer pek çok karaktere uzanan geniş bir yolculuk görüyorum. Her biri farklı bir hikâyenin parçası. Ama benim hafızamda hepsini bir araya getiren şey, Pınar Erengil’in sesi ve bu mesleğe verdiği emek.
İZNİK GAZETESİ OKURLARINA…
Sevgili İznik Gazetesi okurları, bugün sizlerle hem sanat kariyerini uzun zamandır ilgiyle takip ettiğim hem de geçmişten güzel bir radyo anısını paylaştığım Pınar Erengil’i anlatmak istedim.
Kendisine, yıllar boyunca farklı karakterlere sesiyle hayat verdiği ve bizlere sayısız güzel anı bıraktığı için teşekkür ediyorum. 2018 yılında Kanal 34 Radyo’da gerçekleştirdiğimiz o iki saatlik programı da benim için her zaman özel bir hatıra olarak saklayacağım.
Dilerim sanat yolculuğu yeni projelerle ve birbirinden güzel karakterlerle devam eder. Mikrofon başında gösterdiği emeğin yanı sıra deneyimlerini yeni nesil sanatçılarla paylaşmayı da sürdürmesini temenni ediyorum.
Çünkü bazı sesler vardır, yalnızca duyulup geçilmez. Yıllar geçer, insanlar değişir, izlediğimiz yapımlar yenilenir ama o sesler bize geçmişimizden bir şeyler hatırlatmaya devam eder.
Pınar Erengil benim için tam da böyle bir isim. Hem çocukluğumdan beri severek dinlediğim bir sesin sahibi hem de yıllar önce tanışma fırsatı bulduğum, güzel hatıralarla andığım değerli bir sanatçı.
